ශ්‍රී ලංකාවේ තෙත් කලාපීය ප්‍රදේශවල දිය දහරා අසල ඉතා සුලභව දක්නට ලැබෙන, රසවත් මෙන්ම ගුණදායක පලා වර්ගයක් ලෙස මියන දළු හැඳින්විය හැකිය. මෙය විද්‍යාත්මකව හඳුනාගෙන ඇත්තේ මීවන (Fern) විශේෂයක් ලෙසිනි.

විද්‍යාත්මක වර්ගීකරණය

• විද්‍යාත්මක නාමය: Diplazium esculentum

• කුලය: Athyriaceae (ඇතිරියාසියේ)

ව්‍යාප්තිය සහ වාසස්ථාන

මියන දළු ශ්‍රී ලංකාවට අමතරව ඉන්දියාව, ගිනිකොණ දිග ආසියාව සහ පැසිෆික් දූපත් රටවල ද බහුලව දක්නට ලැබේ. මෙම ශාකය වැඩීමට වඩාත් කැමති වන්නේ ගංගා, ඇළ, දොළ සහ දිය පාරවල් අසල පවතින කාබනික ද්‍රව්‍ය අධික පසෙහි ය. ශ්‍රී ලංකාවේ රත්නපුර, කලවාන, නෙලුව සහ මතුගම වැනි තෙත් කලාපීය ප්‍රදේශවල මෙය ඉතා සාරවත්ව වැඩේ.

ශාක විස්තරය

• පෙනුම: මෙය සෙන්ටිමීටර 50 ක් පමණ උසට වැඩෙන, සදාහරිත (Evergreen) මීවන ශාකයකි.

• ලක්ෂණ: අධික උෂ්ණත්වයට හෝ නියං තත්ත්වයන්ට ඔරොත්තු දීමේ හැකියාව මෙම ශාකයට නොමැත. නිරන්තරයෙන් තෙතමනය සහිත පරිසරයක මෙය හොඳින් වර්ධනය වේ.

ප්‍රයෝජන සහ වැදගත්කම

1. ආහාරමය වටිනාකම: මියන දළු යනු ඉතා රසවත් ව්‍යංජනයක් ලෙස සකසා ගත හැකි එළවළු වර්ගයකි. මෙහි අඩංගු තන්තු සහ පෝෂක කොටස් නිසා එය සෞඛ්‍ය සම්පන්න ආහාරයක් ලෙස සැලකේ.

2. ඖෂධීය ගුණය: සාම්ප්‍රදායික දේශීය වෛද්‍ය විද්‍යාවේදී මියන දළු ඖෂධීය ගුණයෙන් ඉහළ ශාකයක් ලෙස සලකනු ලබයි. ශරීරයේ පෝෂණය වර්ධනය කිරීමට මෙන්ම විවිධ රෝගාබාධ සඳහා ද මෙය ගුණදායක වේ.

3. විසිතුරු වටිනාකම: මෙහි ඇති සුන්දර පත්‍ර සැකැස්ම නිසා ශ්‍රී ලංකාවේ බොහෝ ගෙවතු වල විසිතුරු ශාකයක් ලෙස ද මෙය වගා කරනු ලබයි.

වගා කිරීම සහ ප්‍රචාරණය

මියන දළු යනු වැඩි අවධානයක් යොමු නොකර ඉතා පහසුවෙන් වගා කළ හැකි ශාකයකි.

• ප්‍රචාරණය: බීජාණු (Spores) මගින් හෝ මවු ශාකයේ මුල්වලින් වෙන් කර ගන්නා පැළෑටි මගින් නව පැළ ලබා ගත හැකිය.

• කෘෂි වන වගාව (Agroforestry): අපේ රටේ කෘෂි වන වගා වලදී මෙම ශාකය පහසුවෙන් යොදා ගත හැකිය. වගාවේ යටි ස්ථරයේ (Understory) ඇති සෙවණ සහිත ස්ථානවල මෙම ශාකය සාර්ථකව වගා කළ හැකි වීම විශේෂත්වයකි.