පේර වෘක්ෂය (Psidium guajava)

නාම විස්තරය

• සිංහල : පේර (Pera)
• දෙමළ : කොයියා පලම් (கொய்யா பழம் – Koyya Palam)
• ඉංග්‍රීසි : Guava
• විද්‍යාත්මක : Psidium guajava L.

සංරක්ෂණ තත්ත්වය

IUCN රතු දත්ත පදිකය : අවම අවධානය යොමු කළ යුතු (Least Concern – LC)

විද්‍යාත්මක වර්ගීකරණය

• රාජධානිය : Plantae
• ගෝත්‍රය : Myrtales
• කුලය : Myrtaceae (පේර/ජම්බු කුලය)
• ගණය : Psidium
• විශේෂය : P. guajava

උද්භිද විද්‍යාත්මක විස්තරය

පේර යනු මීටර් 3-10ක් පමණ උසට වැඩෙන, මධ්‍යම ප්‍රමාණයේ පතනශීලී හෝ සදාහරිත වෘක්ෂයකි. මෙහි කඳෙහි ඇති විශේෂත්වය වන්නේ ඉතා සිනිඳු, ලා දුඹුරු පැහැති පොත්ත වරින් වර ගැලවී ගොස් යටින් ඇති ලා කොළ පැහැති අලුත් ස්ථරය මතු වීමයි. පත්‍ර තද කොළ පැහැති, ඕවල් හැඩැති වන අතර පත්‍ර නහර මතුපිටින් හොඳින් කැපී පෙනේ. මල් පිරිසිදු සුදු පැහැති වන අතර ඒවායේ කේසර රාශියක් පිහිටා ඇත. මෙහි හටගන්නා ඵලය (පේර ගෙඩිය) ගෝලාකාර හෝ පෙයාර්ස් ගෙඩියක හැඩයට සමාන වේ. ඉදුණු පේර ගෙඩියක මදය සුදු, ක්‍රීම් හෝ රෝස පැහැති විය හැකි අතර එහි මැද කුඩා තද බීජ රාශියක් අඩංගු වේ.

ව්‍යාප්තිය සහ වාසස්ථාන

මධ්‍යම ඇමරිකාව සහ මෙක්සිකෝව නිජබිම කරගත් පේර ශාකය, වර්තමානයේ ශ්‍රී ලංකාව ඇතුළු ලොව පුරා සියලුම නිවර්තන රටවල ඉතා සාර්ථකව ව්‍යාප්ත වී ඇත. ශ්‍රී ලංකාවේ වියළි, අතරමැදි මෙන්ම තෙත් කලාපවල ද ගෙවතු ආශ්‍රිතව සහ වගාබිම් ලෙස ඉතා බහුලව දක්නට ලැබේ. විශේෂයෙන්ම අනුරාධපුරය සහ පුත්තලම වැනි ප්‍රදේශවල මහා පරිමාණ පේර වගාවන් දැකිය හැකිය.

සංස්කෘතික සහ ආගමික වැදගත්කම

ජනප්‍රිය පලතුරක් ලෙස : ශ්‍රී ලංකාවේ සෑම ගෙවත්තකම පාහේ දක්නට ලැබෙන පේර, දරුවන් අතර මෙන්ම වැඩිහිටියන් අතර ද ඉතා ජනප්‍රිය පලතුරකි. ලුණු සහ මිරිස් කුඩු දමා අනුභව කරන පේර ගැමි සංස්කෘතියේ සුලභ රසකැවිල්ලකි.

ගෘහස්ථ පෝෂණය : අඩු පිරිවැයකින් වැඩි පෝෂණයක් ලබා දෙන “දුප්පතාගේ ඇපල්” ලෙස ද ඇතැම් විට පේර හඳුන්වනු ලැබේ.

ප්‍රධාන භාවිතයන්

ආහාරමය භාවිතය : පේර යනු විටමින් C ඉතා ඉහළින්ම අඩංගු පලතුරකි (දොඩම් මෙන් සිවු ගුණයකට වඩා වැඩි). මීට අමතරව එහි විටමින් A, තන්තු (Fiber) සහ ලයිකොපීන් බහුලව ඇත. පේර පලතුරක් ලෙස අනුභව කිරීමට අමතරව පේර ජූස්, ජෑම්, ජෙලි (Guava cheese) සහ අතුරුපස සැකසීමට යොදා ගනී.

ඖෂධීය භාවිතය : දේශීය වෛද්‍ය විද්‍යාවේදී පේර පත්‍ර සුවිශේෂී මෙහෙයක් ඉටු කරයි. පේර ළපටි පත්‍ර හපනු ලැබීමෙන් දත් කැක්කුම සහ විදුරුමස් රෝග සමනය වේ. පේර පත්‍ර තම්බා ගත් ජලය පානය කිරීමෙන් අතීසාරය (Diarrhea) සහ බඩවැල් ආශ්‍රිත ආසාදන පාලනය වේ. එමෙන්ම දියවැඩියා රෝගීන්ගේ රුධිර සීනි මට්ටම පාලනයට ද පේර පත්‍ර තේ පානයක් ලෙස භාවිත කෙරේ.

පාරිසරික : ඉතා ඉක්මනින් පලදාව ලබා දෙන බැවින් ගෙවතු වගාවට ඉතා සුදුසුය. විවිධ පක්ෂීන්ගේ සහ වඳුරන් වැනි සතුන්ගේ ප්‍රධාන ආහාර ප්‍රභවයකි.

සමාප්තිය

පේර යනු ඉතා පහසුවෙන් වගා කළ හැකි, ලාභදායී මෙන්ම පෝෂණ ගුණයෙන් අනූන දේශීය පලතුරකි. එහි ඇති ඖෂධීය ගුණ සහ විටමින් බහුලත්වය නිසා නිරෝගී දිවියක් උදෙසා දෛනික ආහාර වේලට පේර එකතු කර ගැනීමත්, ගෙවත්තක අවම වශයෙන් එක පේර පැළයක් හෝ වගා කිරීමත් ඉතා වැදගත් වේ.